MENUNAIKAN ibadah haji di Tanah Suci merupakan impian umat Islam di seluruh dunia.

Namun, selain menunggu giliran, bakal jemaah juga perlu membuat persediaan kewangan lebih awal bagi memastikan mereka benar-benar berkemampuan untuk menunaikan ibadah berkenaan.

Sehubungan itu, rakyat Malaysia yang sudah mendaftar untuk menunaikan haji diberi tempoh sehingga akhir 2028 bagi meningkatkan simpanan Tabung Haji (TH) masing-masing kepada sekurang-kurangnya RM15,000 menerusi Pelan Kesiapsiagaan Haji Seruan Istito’ah baharu.

Keperluan simpanan minimum RM15,000 itu mendapat perhatian sejak inisiatif berkenaan diumumkan, khususnya berkaitan kemampuan kewangan serta implikasinya terhadap mereka yang sudah bertahun-tahun menunggu giliran menunaikan haji.

Pendeposit sedia ada tidak diwajibkan mempunyai jumlah penuh itu dengan serta-merta. 

Malah, simpanan RM15,000 juga tidak membolehkan seseorang pendeposit memotong giliran orang lain dalam senarai menunggu haji sebelum 31 Disember 2028.

Menerusi pendekatan yang disemak semula, prinsip First Come, First Served atau yang dahulu didahulukan kekal diguna pakai, dengan keutamaan ditentukan berdasarkan tarikh dan masa pendaftaran haji, tertakluk kepada pematuhan syarat simpanan minimum RM15,000.

Mereka yang sudah berdaftar untuk menunaikan haji diberi tempoh sehingga 31 Disember 2028 untuk meningkatkan simpanan secara berperingkat sehingga mencapai jumlah ditetapkan. 

Mulai 1 Januari 2029, kelayakan dalam senarai menunggu haji akan disusun semula berdasarkan pematuhan syarat simpanan minimum berkenaan.

Bagi mereka yang belum mendaftar haji, kelayakan untuk memasuki senarai menunggu akan ditetapkan secara automatik apabila simpanan TH mencapai RM15,000, manakala kedudukan dalam senarai pula ditentukan berdasarkan tarikh jumlah simpanan itu dicapai.

Kalkulator Simpanan Haji diperkenalkan bagi membantu pendeposit menentukan jumlah simpanan bulanan berdasarkan tempoh persediaan dan sasaran masing-masing.

Ini bermakna syarat RM15,000 tidak membolehkan pendeposit 'membeli' giliran haji yang lebih awal.

Jumlah RM15,000 itu berfungsi sebagai penanda aras simpanan minimum bagi mencapai istito’ah kewangan, iaitu kemampuan dari segi kewangan untuk menunaikan haji. 

Jumlah berkenaan bersamaan kadar bayaran haji minimum semasa bagi golongan B40.

Bagaimanapun, jumlah itu bukanlah kos penuh untuk menunaikan ibadah haji yang kini berjumlah RM33,300 bagi setiap individu. 

Penanda aras RM15,000 juga tidak menggambarkan istito’ah secara menyeluruh kerana konsep itu turut merangkumi kesiapsiagaan dari aspek kewangan, fizikal dan rohani.

Langkah berkenaan diperkenalkan ketika kadar penangguhan dalam kalangan individu yang menerima tawaran menunaikan haji masih agak tinggi. 

Pada musim haji 2025,  kira-kira 50 peratus pendeposit yang menerima tawaran haji sebelum ini terpaksa menangguhkan pemergian mereka.

Bagaimanapun, selepas syarat simpanan RM15,000 diperkenalkan bagi penerimaan tawaran untuk musim haji pada 2026, kadar penangguhan menurun kepada 18 peratus.

Pada masa sama, lebih 80 peratus daripada kira-kira 4.1 juta pendeposit yang berdaftar untuk menunaikan haji mempunyai simpanan di bawah RM15,000. 

Keadaan itu menunjukkan jurang ketara antara memperoleh tempat dalam senarai menunggu haji dengan memiliki persediaan kewangan minimum untuk menunaikan ibadah berkenaan.

Seruan Istito’ah bertujuan menangani keadaan itu dengan menggalakkan pendeposit membuat persediaan lebih awal, berbanding menunggu sehingga menerima tawaran haji sebelum mula membina kemampuan kewangan untuk berangkat.

Pendeposit sedia ada yang telah berdaftar tidak perlu mengumpulkan keseluruhan jumlah itu sekali gus.

Tempoh peralihan sehingga 31 Disember 2028 memberi mereka masa untuk mencapai sasaran berkenaan secara berperingkat.

TH turut memperkenalkan Kalkulator Simpanan Haji bagi membantu pendeposit menentukan jumlah simpanan bulanan berdasarkan tempoh persediaan dan sasaran masing-masing.

Tabung Istito’ah pula menyediakan tabungan khusus untuk persediaan menunaikan haji, manakala simpanan berkala juga boleh dilakukan menerusi THiJARI, debit terus dan potongan gaji bulanan.

Langkah berkenaan mencerminkan perubahan pendekatan terhadap tempoh menunggu giliran haji, daripada sekadar mendapatkan tempat dalam senarai dan menunggu tawaran kepada memanfaatkan tempoh itu untuk membuat persediaan secara berperingkat sebelum berangkat ke Tanah Suci.

Ibadah haji diwajibkan ke atas umat Islam yang berkemampuan untuk menunaikannya, dengan konsep istito’ah bukan sahaja melibatkan simpanan kewangan, malah merangkumi pelbagai aspek kesiapsiagaan yang diperlukan bagi melaksanakan ibadah berkenaan.

Bagi TH, cabarannya bukan sekadar memastikan pendeposit mencapai simpanan RM15,000, tetapi turut menggalakkan perubahan daripada menunggu giliran haji kepada bersedia apabila tiba giliran untuk menunaikannya.